العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

763

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

از ثلث ديه آزاد كمتر باشد كه زن و مرد با يكديگر مساوى هستند و اگر قصاص كردند لازم نيست زن مجروح چيزى به مرد قصاص شده بدهد و بنده را به قصاص بنده مىكشند و به قصاص كنيز نيز و كنيز را به قصاص بنده . اگر بنده مرد يا زن آزاد را بكشد اولياى مقتول مختارند او را بكشند يا بنده گيرند و مولاى بنده اين اختيار ندارد . اگر بنده بر آزاد زخمى زند آزاد مىتواند قصاص كند يا بنده گيرد اگر جنايت به اندازه قيمت بنده يا بيشتر باشد و الا به نسبت جنايت بنده را بفروشند و از بهاى آن ارش جنايت بر دارند و مالك بنده مىتواند ديه جنايت را بدهد و بنده را از مجروح رها سازد . اگر بنده مولاى خود را بكشد اولياى او مىتوانند قصاص كنند . اگر بنده بنده را بكشد بعمد نيز قصاص است و اگر به خطا بكشد مولى مىتواند قيمت بنده را به اولياى مقتول بدهد و رها سازد يا خود بنده را بانها واگذارد و اگر ديه مقتول بيش